Ukuguquka kwedolobha kwenzeka njalo ezindaweni ezinkulu zasemadolobheni zaseNingizimu Afrika. Ingqalasizinda ihlelwa, imizila yezokuthutha iyashintsha, izindawo ziyavela. Kodwa idatha elandela lezi zinguquko—imibhalo yokuhlelelwa kamasipala, izicelo zokwenza kabusha izindawo, izimvume zentuthuko, ukushintsha kwabantu—isatshalaliswe kumasango kahulumeni ayizinkulungwane, igcwele emibikweni yobuchwepheshe, noma ivalelwe ngokufinyelela kweziko.
Ochwepheshe bezindawo, abathuthukisi bezindawo, nabatshalizimali beziko banethimba elizinikele ekuqoqeni nasekuluhlaziyeni lolu lwazi. Bayaqonda ukuthi yiziphi izindawo ezithola ukuguquka ekuqaleni ngoba banezinsiza zokukulandelela ngokuhlelekile.
Bonke abanye bayashaywa.
Sikholelwa ukuthi ukufinyelela kudatha yedolobha enesimo esiphezulu akufanele kube yilungelo eligcinelwe abantu abangaphakathi embonini. Ulwazi lukhona. Lwomphakathi. Ludinga nje ukuhlelwa, ukuhlaziywa, futhi lunikezwe ngezindlela ezingaqondwa noma ngubani.
Yilokho esikwenzayo. Singabacwaningi bedolobha abalandelela ukuguquka kwezindawo eGoli, eKapa, eThekwini, ePitoli, naseNelson Mandela Bay. Siqoqa idatha etholakalayo emphakathini emakhasini edatha kamasipala, emasangweni okuhlelelwa kahulumeni, nasemibhalweni esemthethweni. Sisebenzisa izinhlaka zokuhlaziya ezifanayo. Sibhala indlela yethu yokusebenza. Sicashuza imithombo yethu.
Asithenga, asithengisi, noma asimele ekuthengiseni izindawo. Asitholi imikhomishinini ekuthengisweni. Asisihlanganisi nama-ejensisi ezindawo, abathuthukisi bezindawo, noma izikhungo zezezimali. Ucwaningo lwethu aluklanyelwe ukushayela ukuthengisa noma ukukhiqiza abathatha inhloko.
Wonke umbiko esiwushicilelayo uhlanganisa ukuvezwa okugcwele kwendlela yokusebenza nokucashunwa okugcwele kwemithombo yedatha. Sichaza ukuthi siqoqe kanjani ulwazi, yiziphi izinhlaka zokuhlaziya esizisebenzisile, nokuthi yimiphi imikhawulo ekhona ocwaningweni lwethu. Uma ufuna ukuqinisekisa okutholakele kwethu, ungalandela imithombo yethu ngqo.
Asingenzi izeluleko zokutshalwa kwemali. Asibikezeli amanani ezindawo ezizayo. Asiqinisekisi imiphumela. Sinikeza ucwaningo olubhala amaphethini okuguquka kwezindawo. Lokho okwenza ngalolu lwazi kusincike kuwe ngokuphelele.
Ukuqonda ukuguquka kwedolobha kudinga ukuxhuma ulwazi oluvela emithonjeni eminingi—izinhlelo zokutshalwa kwemali engqalasizinda evela kumnyango owodwa kamasipala, izicelo zokwenza kabusha izindawo zivela komunye, idatha yabantu ivela kuStatistics South Africa, izimvume zentuthuko yezohwebo zivela kwenye ikhasi ledatha. Umthombo ngamunye usebenzisa izindlela ezahlukene, ubuyekeza ngezikhathi ezahlukene, futhi udinga izindlela zokufinyelela ezahlukene.
Sichitha isikhathi sethu sizulazula lezi zinhlelo ukuze ungakwenzi. Silandelela izinguquko ngakota ngakota, sibhala amaphethini, futhi sinikeza okutholakele ngezindlela ezicacile, ezifinyelelekayo. Asikhi ulwazi olusha—sihlelela ulwazi olukhona kakade kodwa olunzima ukufinyelela ngokuhlelekile.
Ucwaningo lwethu lusiza noma ngubani onentshisekelo yokuqonda amaphethini okuguquka kwedolobha laseNingizimu Afrika. Abanikazi bamakhaya abacabanga ngokufuduka. Abanikazi bamabhizinisi abahlola izindawo ezintsha. Abacwaningi abafunda ukuthuthukiswa kwedolobha. Abezindaba abahlanganisa ukushintsha kwezindawo. Izinhlangano zomphakathi ezilandelela ukuguquka kwendawo.
Asicabangi ukuthi ufuna ukutshala imali ezindaweni. Sicabanga ukuthi ufuna ukuqonda ukuthi amadolobha avela kanjani nokuthi yiziphi izindawo ezithola ushintsho ekuqaleni.
Sishicilela imibiko yekota ngakota ehlanganisa zonke izindawo ezinhlanu zasemadolobheni esizilandelayo. Umbiko ngamunye uhlanganisa idatha ebuyekeziwe, okutholakele okusha, nendlela yokusebenza ecacile. Sigcina ideshibhodi yedatha enolwazi lwamanje. Siphendula imibuzo mayelana nenqubo yethu yocwaningo.
Sizibophezele ekugcineni ukuzimela kwethu, ekubhaleni izindlela zethu, nasekwenzeni ubuhlakani bedolobha bufinyeleleke. Yingakho sikhona.